Napięciowy ból głowy, ból z szyi czy migrena
Napięciowy ból głowy – w międzynarodowej klasyfikacji ICHD-3 ból głowy typu napięciowego – to najczęstszy pierwotny ból głowy. Zwykle obejmuje obie strony głowy, ma charakter ucisku lub ściskania, jest łagodny albo umiarkowany i nie nasila się przy zwykłej aktywności. Często towarzyszy mu tkliwość mięśni karku, skroni i czoła. Nie stoi za nim jedna „zablokowana” struktura – znaczenie mają m.in. stres, niedobór snu i większa wrażliwość układu nerwowego na bodźce bólowe.
Ból głowy pochodzenia szyjnego (szyjnopochodny) to inny problem: jego źródłem są stawy i tkanki górnego odcinka szyi. Typowo jest jednostronny i nie zmienia strony, zaczyna się w karku i promieniuje ku czołu lub oku, a wywołuje go ruch szyi lub długie trzymanie głowy w jednej pozycji. Migrena z kolei bywa pulsująca i silniejsza, nasila się przy wysiłku i często łączy się z nudnościami. Jej rozpoznanie i leczenie należą do lekarza, najlepiej neurologa – fizjoterapia może tu co najwyżej wspierać leczenie, gdy migrenie towarzyszą dolegliwości szyi.
Jak wygląda badanie
Zaczynamy od wywiadu: gdzie boli, jak często, ile trwa epizod, co go wywołuje, a co przynosi ulgę. Bardzo pomaga dzienniczek bólu głowy prowadzony przez kilka tygodni. Pytamy też o sygnały alarmowe i o to, jak często sięgasz po leki przeciwbólowe. Przyjmowane przez wiele dni w miesiącu mogą same podtrzymywać ból – wtedy pierwszym krokiem jest rozmowa z lekarzem.
Następnie oceniamy ruchomość szyi, zwłaszcza górnych stawów szyjnych, wytrzymałość głębokich mięśni szyi, tkliwość mięśni karku, skroni i żuchwy oraz ustawienie łopatek. Sprawdzamy, czy ucisk konkretnych miejsc albo określony ruch odtwarzają Twój znany ból głowy. Jeśli obraz wskazuje na migrenę lub ból wymagający diagnostyki lekarskiej, nie zaczynamy terapii, tylko kierujemy do lekarza.
Co realnie pomaga
Przy bólu głowy z szyi najlepiej udokumentowane jest połączenie terapii manualnej z ćwiczeniami – zmniejsza ono częstość i nasilenie bólu, także w dłuższej obserwacji. Przy napięciowym bólu głowy fizjoterapia jest uzupełnieniem: może pomóc, ale rzadko wystarcza sama. Równie ważne są regularny sen, ruch, przerwy w pracy przy komputerze i sposób radzenia sobie ze stresem.
Mobilizacje i praca na tkankach miękkich zmniejszają dolegliwości na początku. Trwałość efektu dają ćwiczenia głębokich zginaczy szyi i mięśni łopatki oraz regularna aktywność, np. szybki marsz czy pływanie. Często pracujemy też nad ruchomością odcinka piersiowego, bo jego sztywność dociąża szyję. Celem są rzadsze i słabsze bóle głowy – zwykle w ciągu kilku tygodni regularnej pracy, a nie po jednej wizycie.
Kiedy przyjść, a kiedy najpierw do lekarza
Warto przyjść, gdy bóle głowy nawracają, wiążą się z pracą przy biurku albo towarzyszy im sztywny, bolesny kark – o samym karku piszemy więcej na stronie o bólu szyi i karku. Jeśli bóle głowy pojawiły się niedawno, zmieniły charakter albo nie masz jeszcze rozpoznania, najpierw skonsultuj je z lekarzem. Nagły, bardzo silny ból to powód, by od razu dzwonić pod 112. Termin wizyty ustalisz przez zakładkę Kontakt.