Skąd się bierze drętwienie dłoni
Kanał nadgarstka to wąska przestrzeń po dłoniowej stronie nadgarstka, przez którą biegnie nerw pośrodkowy razem ze ścięgnami zginaczy palców. Gdy ciśnienie w kanale rośnie – przez obrzęk, pogrubienie osłonek ścięgien albo długie utrzymywanie zgiętego nadgarstka – nerw jest gorzej ukrwiony i zaczyna reagować mrowieniem oraz drętwieniem. Typowo obejmuje ono kciuk, palec wskazujący, środkowy i część serdecznego, a oszczędza mały palec.
Na początku objawy pojawiają się okresowo: w nocy, rano albo przy trzymaniu telefonu czy kierownicy. Z czasem mogą stać się stałe, a to już sygnał, że nerw jest uciskany mocniej i trzeba działać szybciej.
Zespół cieśni nadgarstka częściej dotyczy kobiet – także w ciąży – osób w średnim wieku oraz osób z cukrzycą lub chorobami tarczycy. Nie jest to wyłącznie „choroba informatyków”: praca przy komputerze może nasilać objawy, ale silniej z tym problemem wiąże się praca fizyczna z narzędziami wibracyjnymi lub przy powtarzalnym, mocnym chwycie.
Diagnoza i różnicowanie
Rozpoznanie stawia się na podstawie wywiadu i badania klinicznego. Sprawdzamy, które palce drętwieją, jak wygląda czucie, jaka jest siła mięśni kciuka i czy testy prowokacyjne odtwarzają objawy. Równie ważne jest to, czego szukamy poza nadgarstkiem: drętwienie palców często daje podrażnienie korzenia nerwowego w odcinku szyjnym, a bywa, że oba problemy występują jednocześnie. Jeśli badanie wskazuje na szyję, prowadzimy terapię jak przy dyskopatii szyjnej. Z kolei ból po stronie kciuka nasilający się przy ruchach nadgarstka, bez drętwienia palców, częściej wskazuje na zespół de Quervaina.
Przy niejasnym obrazie, nasilonych objawach albo gdy rozważana jest operacja, lekarz zleca badanie przewodnictwa nerwowego. Stałe drętwienie, spłaszczenie mięśni u podstawy kciuka i wyraźne osłabienie chwytu to powody, by bez zwłoki zgłosić się do lekarza lub chirurga ręki – w takiej sytuacji samo leczenie zachowawcze może nie wystarczyć.
Leczenie zachowawcze
W łagodnych i umiarkowanych przypadkach podstawą jest szyna na noc, która utrzymuje nadgarstek w pozycji neutralnej. Do tego dochodzą ćwiczenia ślizgu nerwu i ścięgien, poprawiające ich przesuwanie się w kanale, oraz terapia manualna tkanek nadgarstka i przedramienia. Nie oczekuj natychmiastowego efektu – nerw reaguje powoli, a poprawę ocenia się zwykle po kilku tygodniach systematycznego postępowania.
Fizjoterapia nie poszerzy kanału nadgarstka, ale może zmniejszyć ucisk wynikający z codziennych pozycji i nawyków. Dlatego równie ważne jak ćwiczenia są zmiany w tym, jak pracujesz i śpisz. Ćwiczenia ślizgu nerwu wykonuje się łagodnie, bez prowokowania silnego mrowienia – jeśli objawy po nich się nasilają, zmniejszamy zakres i liczbę powtórzeń, zamiast „przepychać” nerw na siłę.
Ergonomia i kiedy przyjść
Nadgarstek odgięty na krawędzi blatu, myszka ustawiona zbyt daleko, telefon trzymany godzinami w jednej dłoni – to drobiazgi, które sumują się w wiele godzin ucisku dziennie. Na wizycie omawiamy ustawienie stanowiska pracy, dobieramy przerwy i krótkie ćwiczenia do wykonania przy biurku. Jeśli od kilku tygodni budzisz się w nocy z drętwą ręką, nie czekaj, aż objawy staną się stałe – wcześnie rozpoczęte leczenie daje najlepsze wyniki. Termin wizyty ustalisz przez zakładkę Kontakt.