Czym jest uszkodzenie stożka rotatorów
Stożek rotatorów to cztery mięśnie, których ścięgna obejmują głowę kości ramiennej i utrzymują ją w panewce podczas każdego ruchu ręki. Najczęściej uszkodzeniu ulega ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego, biegnące pod wyrostkiem barkowym łopatki.
Uszkodzenia dzielą się na dwie grupy o zupełnie innym przebiegu. Pierwsza, znacznie liczniejsza, to zmiany zwyrodnieniowe: ścięgno z latami się przerzedza, a naderwanie powstaje bez wyraźnego urazu, zwykle po 50. roku życia. Takie zmiany często widać w USG u osób, które nie mają żadnych dolegliwości – dlatego sam wynik badania obrazowego nie tłumaczy jeszcze bólu. Druga grupa to uszkodzenia urazowe: upadek, szarpnięcie albo zwichnięcie barku, po którym ręka nagle traci siłę. Zdarza się też, że niewielki uraz nakłada się na ścięgno osłabione już zmianami zwyrodnieniowymi – wtedy o leczeniu decyduje nie tylko wynik badania obrazowego, ale przede wszystkim to, ile siły i ruchu zostało w barku.
Ćwiczenia czy operacja
Przy uszkodzeniach zwyrodnieniowych i częściowych leczenie zaczyna się od fizjoterapii. Badania porównujące oba podejścia pokazują, że dobrze prowadzony program ćwiczeń daje u wielu pacjentów poprawę bólu i sprawności zbliżoną do tej po operacji. Fizjoterapia nie „zrośnie” ścięgna, ale pozwala pozostałym mięśniom stożka i łopatki przejąć część jego pracy, a samemu ścięgnu – odzyskać tolerancję na obciążenie.
Inaczej wygląda sytuacja po świeżym urazie u młodszej, aktywnej osoby. Jeśli po upadku lub szarpnięciu nie możesz unieść ręki, choć wcześniej bark był sprawny, nie czekaj, aż „przejdzie”. Pełne urazowe rozerwanie ścięgna warto skonsultować z ortopedą jak najszybciej, najlepiej w ciągu kilku tygodni od urazu, bo z czasem mięsień się obkurcza, a szanse na skuteczne zszycie maleją. Jeśli na pierwszej wizycie badanie na to wskazuje, kierujemy do lekarza, zamiast zaczynać ćwiczenia.
Rehabilitacja po szyciu stożka rotatorów
Po szyciu ścięgno potrzebuje czasu, żeby zrosnąć się z kością, dlatego rehabilitacja przebiega etapami, a ich terminy wyznacza operator. W pierwszych tygodniach ręka jest zwykle w ortezie, a my pracujemy nad ruchem biernym barku, ruchomością łopatki, łokcia i szyi – bez aktywnego unoszenia ramienia. Później przychodzi ruch czynny, a ćwiczenia z oporem zwykle dopiero po kilku miesiącach od zabiegu.
Sztuka polega na tym, żeby nie wyprzedzać gojenia, a jednocześnie nie dopuścić do usztywnienia barku, które po tej operacji nie jest rzadkością. Dlatego na każdej wizycie sprawdzamy zakres ruchu i reakcję stawu na poprzednią dawkę ćwiczeń.
Jak pracujemy i czego się spodziewać
Niezależnie od tego, czy prowadzimy leczenie zachowawcze, czy pooperacyjne, podstawą jest stopniowe obciążanie – najpierw łagodne napięcia, potem opór w coraz większym zakresie, w końcu praca nad głową i z ciężarem. Terapia manualna i praca na tkankach miękkich pomagają kontrolować ból, ale siłę, która chroni bark, buduje trening medyczny. Przy leczeniu zachowawczym pierwszą poprawę zwykle widać po kilku tygodniach, a pełny efekt po kilku miesiącach regularnych ćwiczeń.
Jeśli Twoje dolegliwości wyglądają raczej na przeciążenie ścięgien niż na ich uszkodzenie, więcej przeczytasz na stronie o bólu barku. Na pierwszą wizytę weź wyniki badań obrazowych, a jeśli jesteś po zabiegu – opis operacji z zaleceniami. Termin ustalisz przez zakładkę Kontakt.