Co dzieje się w nadgarstku
Dwa ścięgna odpowiedzialne za odwodzenie i prostowanie kciuka biegną razem przez wąski tunel po stronie kciuka przy nadgarstku (pierwszy przedział prostowników), nad wyrostkiem rylcowatym kości promieniowej. Gdy są przeciążane powtarzalnymi ruchami kciuka połączonymi z odchylaniem nadgarstka, ich pochewka pogrubia się, a tunel staje się za ciasny. Ścięgna trą o jego ściany i każdy ruch kciuka zaczyna boleć.
Nazwa „zapalenie pochewki ścięgna” jest tradycyjna – w rzeczywistości dominuje pogrubienie tkanek, a nie klasyczny stan zapalny. Dlatego samo chłodzenie i odpoczynek rzadko rozwiązują problem, jeśli nie zmieni się sposób używania ręki.
Młode mamy, telefon i praca ręczna
Zespół de Quervaina szczególnie często dotyczy kobiet w pierwszych miesiącach po porodzie. Na obciążenie składa się podnoszenie dziecka pod pachy z szeroko odwiedzionym kciukiem, trzymanie go na jednej ręce przy karmieniu, a do tego zmiany hormonalne i obrzęki okresu okołoporodowego. Drugą dużą grupę stanowią osoby, które wiele godzin dziennie przewijają ekran telefonu kciukiem albo pracują rękami przy remontach, w ogrodzie czy z narzędziami.
Wspólny mianownik jest prosty: kciuk wykonuje dużo powtórzeń w odwiedzeniu, a nadgarstek jednocześnie odchyla się na boki. Jeśli do tego dochodzi nagła zmiana – narodziny dziecka, nowy projekt w pracy, sezon w ogrodzie – ścięgna nie nadążają z adaptacją. Dlatego na wizycie pytamy dokładnie o to, co zmieniło się w Twoim dniu w ostatnich tygodniach przed pojawieniem się bólu, bo tam zwykle leży klucz do trwałej poprawy.
Badanie i leczenie
Rozpoznanie opiera się na badaniu. Podstawą jest test Finkelsteina, w którym przy przytrzymanym kciuku odchylamy dłoń w stronę małego palca. Popularny test Eichhoffa, z kciukiem zaciśniętym w pięści, częściej daje wynik fałszywie dodatni, więc nie traktujemy go jako rozstrzygającego. Sprawdzamy też staw u podstawy kciuka, bo jego zwyrodnienie boli w podobnym miejscu, a przy drętwieniu palców różnicujemy z zespołem cieśni nadgarstka.
Leczenie zaczynamy od odciążenia: ortezy unieruchamiającej kciuk i zmiany sposobu chwytania. Pomocniczo stosujemy kinesiotaping i pracę na tkankach przedramienia. Gdy ból się uspokoi, wprowadzamy ćwiczenia, które stopniowo przywracają ścięgnom tolerancję na obciążenie. Jeśli mimo kilku tygodni takiego postępowania nie ma poprawy, kierujemy do lekarza, który może rozważyć iniekcję, a rzadko – zabieg.
Jak odciążyć kciuk na co dzień
Najwięcej zmienia sposób podnoszenia dziecka: z dłońmi ułożonymi płasko pod pośladkami i plecami, zamiast chwytu pod pachy z odwiedzionym kciukiem. Telefon warto trzymać oburącz albo obsługiwać palcem wskazującym drugiej ręki, a przy pracach domowych unikać wykręcania i mocnego ściskania. Te drobne zmiany często dają więcej niż sama terapia w gabinecie. Przy karmieniu warto podpierać główkę dziecka poduszką zamiast dłonią, a cięższe zakupy nosić w obu rękach lub na przedramieniu, a nie w samych palcach. Mniejszy ból przy codziennych czynnościach bywa odczuwalny już po kilku dniach, a wyraźna poprawa pojawia się zwykle po kilku tygodniach, choć przy dużym przeciążeniu powrót trwa dłużej. Jeśli ból utrzymuje się dłużej niż dwa tygodnie, umów wizytę przez zakładkę Kontakt.